قانون بیمه / دانشنامه بیمه سینا / تعریف بیمه /
قانون بیمه

   معاملات بیمه

                                         ---------------------------------------

ماده یک - بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می کند درازاء پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر درصورت وقوع یا بروز حادثه ، خسارت وارده بر او را جبران نموده ویا وجه معینی بپردازد.

متعهد را بیمه گر طرف تعهد را بیمه گذار وجهی را که بیمه گذار به بیمه گر می پردازد حق بیمه و آنچه را که بیمه میشود موضوع بیمه نامند .

ماده دو - عقد بیمه و شرایط آن باید به موجب سند کتبی باشد و سند مزبور موسوم به بیمه نامه خواهد بود .

ماده سه - در بیمه نامه باید امور ذیل به طور صریح قید شود .

1 - تاریخ انعقاد قرار داد

2- اسم بیمه گرو بیمه گذار

3 - موضوع بیمه

4- حادثه یا خطری که عقد بیمه به مناسبت آن به عمل آمده است

5 - ابتدا وانتهای بیمه

6 - حق بیمه

7 - میزان تعهد بیمه گر درصورت وقوع حادثه

ماده چهار- موضوع بیمه ممکن است مال باشد اعم از عین یا منفعت یا هر حق مالی یا هرنوع مسئولیت حقوقی مشروط بر این که بیمه گذار نسبت به بقاع آن چه بیمه میدهد ذینفع باشد و همچنین ممکن است بیمه برای حادثه یا خطری باشد که از وقوع آن بیمه گذار متضررمی گردد .

ماده پنج - بیمه گذار ممکن است اصیل باشد یا به یکی از عناوین قانونی نمایندگی صاحب مال یا شخص ذینفع را داشته یا مسئولیت حفظ آن را از طرف صاحب مال داشته باشد .

ماده شش -هرکس حق بیمه میدهد بیمه متعلق به خوداوست مگر آنکه دربیمه نامه تصریح شده باشد که مربوط به دیگری لیکن در بیمه حمل ونقل ممکن است بیمه نامه بدون ذکراسم ( به نام حامل ) تنظیم شود .

ماده هفت - طلبکار میتواند مالی را که در نزد او وثیقه یا رهن است بیمه کند در این صورت هرگاه حادثه ای نسبت به مال مزبوررخ دهد خساراتی که بیمه گرباید بپردازد تامیزان آنچه راکه بیمه گذاردرتاریخ وقوع حادثه طلبکاراست به شخص او وبقیه به صاحب مال تعلق خواهد گرفت .

ماده هشت - درصورتی که مالی بیمه شده باشد درمدتی که بیمه باقی است نمیتوان همان مال را به نفع همان شخص و ازهمان خطر مجددا بیمه نمود .

ماده نه - درصورتی که مالی به کمتراز قیمت بیمه شده باشد نسبت به بقیه قیمت میتوان آن را بیمه نمود.در این صورت هریک از بیمه گران به نسبت مبلغی از مال که بیمه کرده است، مسئول خواهد بود.

ماده ده - درصورتی که مال به کمتراز قیمت واقعی بیمه شده باشد بیمه گر فقط به تناسب مبلغی که بیمه کرده است باقیمت واقعی مال مسئول خسارت خواهد بود .

 

                                    فسخ وبطلان

                                      --------------------------------------

ماده یازده - چنانچه بیمه گذار یا نماینده او باقصد تقلب مالی را اضافه بر قیمت عادله درموقع عقد قرارداد بیمه داده باشد عقد بیمه باطل و حق بیمه دریافتی قابل استرداد نیست .

ماده دوازده - هرگاه بیمه گذارعمدا" از اظهار مطالبی خود داری کند ویا عمدا" اظهارات کاذبه بنماید و مطالب اظهار نشده یا اظهارات کاذبه طوری باشد که موضوع خطر را تغییر داده ویا از اهمیت آن در نظر بیمه گر بکاهد عقد بیمه باطل خواهد بود حتی اگرمراتب مذکور تاثیری دروقوع حادثه نداشته باشد در اینصورت نه فقط وجوهی که بیمه گذارپرداخته است قابل استرداد نیست بلکه بیمه گر حق دارد اقساط بیمه را که تا آن تاریخ عقب افتاده است نیز از بیمه گذارمطالبه کند .

ماده سیزده - اگر خودداری از اظهار مطالبی یا اظهارات خلاف واقع از روی عمد نباشد عقد بیمه باطل نمیشود دراین صورت هرگاه مطلب اظهار نشده ویا اظهار خلاف واقع قبل از وقوع حادثه معلوم شود بیمه گر حق دارد یا اضافه حق بیمه را از بیمه گذار درصورت رضایت او دریافت داشته قرارداد را ابقاء کند و یا قرارداد بیمه را فسخ کند - درصورت فسخ بیمه گرباید مراتب را به موجب اظهار نامه یا نامه سفارشی به بیمه گذار اطلاع دهد. اثر فسخ ده روز پس ازابلاغ مراتب به بیمه گذارشروع میشودو بیمه گر باید اضافه حق بیمه دریافتی تا تاریخ فسخ را به بیمه گذار مسترد دارد .

درصورتی که مطلب اظهار خلاف واقع بعد از وقوع حادثه معلوم شود خسارت به نسبت وجه بیمه پرداختی و وجهی که بایستی درصورت اظهار خطر به طور کامل و واقع پرداخت شده ، یا تقلیل خواهد یافت .

ماده چهارده - بیمه گر مسئول خسارات ناشی از تقصیر بیمه گذار یا نمایندگان او نخواهد بود .

ماده پانزده - بیمه گذار باید برای جلوگیری از خسارت مراقبتی راکه عادتا" هر کس از مال خود مینماید نسبت به مضوع بیمه نیز بنماید و در صورت نزدیک شدن حادثه یا وقوع آن اقداماتی که برای جلوگیری از سرایت و توسعه خسارت لازم است به عمل آورد.دراولین زمان امکان ومنتهی درظرف پنج روزازتاریخ اطلاع خود از وقوع حادثه بیمه گر رامطلع سازد والا بیمه گر مسئول نخواهد بود مگر آنکه بیمه گذار ثابت کند که به واسطه حوادثی که خارج از اختیار او بوده است اطلاع به بیمه گر در مدت مقرر برای او مقدور نبوده است .

مخارجی که بیمه گذار برای جلوگیری از توسعه خسارت مینماید بر فرض که منتج به نتیجه نشود، به عهده بیمه گر خواهد بود ولی هرگاه بین طرفین در موضوع لزوم مخارج مزبوره یا تناسب آن با موضوع بیمه اختلافی ایجاد شودبرای حلاختلاف به حکم یا محکمه رجوع میشود .

ماده شانزده - هرگاه بیمه گذاردر نتیجه عمل خودخطری را که به مناسبت آن بیمه منعقد شده است تشدید کند یا یکی از کیفیات یا وضعیت موضوع بیمه را به طوری تغیردهد که اگر وضعیت مزبور قبل از قرارداد موجود بود بیمه گرحاضربرای انعقاد قرارداد یا شرایط مذکور در قرارداد نمی گشت باید بیمه گر را بلافاصله از آن مستحضر کند - اگرتشدید خطریا تغییروضعیت موضوع بیمه درنتیجه عمل بیمه گذارنباشد مشارالیه باید مراتب را درظرف ده روزازتاریخ اطلاع خود رسما به بیمه گر اعلام کند.

درهردو موردمذکوردرفوق بیمه گرحق دارد اضافه حق بیمه را معین نموده به بیمه گذارپیشنهاد کند درصورتی که بیمه گذارحاضر برای قبولی وپرداخت آن نشود قرارداد را فسخ کند واگرتشد ید خطردر نتیجه عمل خود بیمه گذار باشد خسارت وارده را نیزاز مجرای محاکم عمومی ازاو مطالبه کند و در صورتی که بیمه گر پس از اطلاع تشدید خطر به نحوی از ا نحاء رضایت به بقاءعقد قرارداد داده باشد مثل آنکه اقساطی ازوجه بیمه را پس از اطلاع از مراتب ازبیمه گذار قبول کرده یا خسارت بعد ازوقوع حادثه به او پرداخته باشد دیگرنمیتواند به مراتب مذکوره استناد کند - وصول اقساط حق بیمه بعد از اطلاع از تشدید خطر یا پرداخت خسارت پس از وقوع حادثه ونحوه آن دلیل بررضایت بیمه گر به بقاء قرارداد می باشد.

ماده هفده - در صورت فوت بیمه گذار یا انتقال موضوع بیمه به دیگری اگر ورثه یا منتقل الیه کلیه تعهداتی راکه به موجب قرارداد به عهده بیمه گذاربوده است درمقابل بیمه گراجراکندعقد بیمه به نفع ورثه یامنتقل الیه به اعتبارخودباقی می ما ند معهذاهر یک از بیمه گر یا ورثه یا منتقل الیه حق فسخ ان را نیز خواهند داشت.

بیمه گر حق دارد در ظرف سه ماه از تاریخی که منتقل الیه قطعی موضوع بیمه ، تقاضای تبدیل بیمه نامه را به نام خودمی نمایدعقد بیمه را فسخ کند. درصورت انتقال موضوع بیمه به دیگری ، ناقل مسئول کلیه اقساط عقب افتاده وجه بیمه در مقابل بیمه گر خواهد بود لیکن ازتاریخی که انتقال را به بیمه گر به موجب نامه سفارشی یا اظهار نامه اطلاع میدهد نسبت به اقساطی که از تاریخ اطلاع به بعد باید پرداخته شود مسئول نخواهد بود.

اگر ورثه یا منتقل الیه متعدد باشند هر یک از آنها نسبت به تمام وجه بیمه در مقابل بیمه گر مسئول خواهد بود.

ماده هجده - هر گاه معلوم شود خطریکه برای آن بیمه به عمل آمده قبل ازعقد قرارداد واقع شده بوده است قراردادبیمه باطل وبی اثرخواهد بود دراین صورت اگر بیمه گروجهی از بیمه گذار گرفته باشد عشر از مبلغ مزبور را به عنوان مخارج کسر وبقیه را باید به بیمه گذار مسترد دارد.

 

 

                             مسئولیت بیمه گر

                             ----------------------------------------------

ماده نوزده - مسئولیت بیمه گر عبارت است از تفاوت قیمت مال بیمه شده بلافاصله قبل از وقوع حادثه با قیمت باقی ماتده آن بلافاصله بعد ازحادثه. خسارت حاصله به پول نقد پرداخته خواهد شد مگر اینکه حق تعمیر یا تعویض برای بیمه گر در سند بیمه پیش بینی شده باشد در اینصورت بیمه گر ملزم است موضوع بیمه را مدتی که عرفا کمتراز آن نمیشود تعمیرکرده یا عوض را تهیه و تحویل نماید .

درهر صورت حداکثر مسئولیت بیمه گر از مبلغ بیمه شده تجاوز نخواهد کرد .

ماده بیست - بیمه گرمسئول خساراتی که از عیب ذاتی مال ایجاد میشود نیست مگر آنکه در بیمه نامه شرط خلافی شده باشد.

ماده بیست و یک -خسارات وارده از حریق که بیمه گر مسئول ان است عبارت است از:

1- خسارت وارده به موضوع بیمه از حریق اگر چه حریق در نزدیکی آن واقع شده باشد.

2- هر خسارت یا تنزل قیمت وارده به اموال از آب یا هر وسیله دیگری که برای خاموش کردن آتش بکار برده شده است.

3- تلف شدن یا معیوب شدن مال در موقع نجات دادن آن از حریق.

4- خسارت وارده به اموال بیمه شده در نتیجه خراب کردن کلی یا جزئی بناء برای جلوگیری از سرایت یا توسعه حریق.

ماده بیست ودو - دربیمه نامه های ذیل خسارت به این طریق حساب می شود:

1- در بیمه حمل و نقل قیمت مال در مقصد.

2- در بیمه منافعی که متوقف بر امری است منافعی که در صورت پیشرفت امر عاید بیمه گذار می شد .

3- در بیمه محصول زراعتی قیمت آن در سر خرمن و موقع برداشت محصول. برای تعیین میزان واقعی خسارت مخارج و حق الزحمه که در صورت عدم وقوع حادثه به مال تعلق می گرفت از اصل قیمت کسر خواهد شدو درهر صورت میزان خسارت از قیمت معینه در بیمه نامه تجاوز نخواهد کرد.

ماده بیست وسه - در بیمه عمریا نقص یا شکستن عضوی از اعضای بدن، مبلغ پرداختی بعد از مرگ یا نقصان عضو باید به طور قطع درموقع عقد بیمه بین طرفین معین شود.

بیمه عمر یا بیمه نقصان یا شکستن عضو شخص دیگری در صورتی که آن شخص قبلا رضایت خود را کتبا نداده باشد باطل است.

هر گاه بیمه گذار اهلیت قانونی نداشته باشد رضایت ولی یا قیم او شرط است.

اگر بیمه راجع به عمر یا نقص یا شکستن عضو بدن جماعتی به طورکلی باشد میزان خسارت عبارت از مبلغی خواهد بود که مطابق تعرفه قبلا بین طرفین معین می شود.

ماده بیست و چهار - وجه بیمه عمر که باید بعد از فوت پرداخته شود به ورثه قانونی متوفی پرداخته می شود مگر اینکه در موقع عقد بیمه یا بعد از آن در سند بیمه قید دیگری شده باشد که در این صورت وجه بیمه متعلق به کسی خواهد بود که در سند بیمه اسم برده شده است.

ماده بیست وپنج - بیمه گذارحق دارد ذینفع درسند بیمه عمرخود راتغییردهد مگر آنکه آن را به دیگری انتقال داده وبیمه نامه را هم به منتقل الیه تسلیم کرده باشد.

ماده بیست وشش - در تمام مدت اعتبار قراردادبیمه عمر بیمه گذارحق دارد وجه معینه در بیمه نامه رابه دیگری منتقل نماید انتقال مزبور باید به امضاءانتقال دهنده و بیمه گر برسد.

ماده بیست وهفت - اثرات قانونی انتقال وجوه بیمه عمر از تاریخ فوت بیمه شده شروع میشود ولی اگر بیمه گذار از بابت آن وجهی دریافت کرده یا نسبت به آن با بیمه گر معامله نموده باشد در کمال اعتبارخواهد بود.

ماده بیست وهشت - بیمه گر مسئول خسارات ناشیه ازجنگ وشورش نخواهد بود مگرآنکه خلاف آن در بیمه نامه شرط شده باشد.

ماده بیست ونه - درمورد بیمه مال منقول درصورت وقوع حادثه وپرداخت خسارت به بیمه گذاربیمه گرازهرگونه مسئولیت در مقابل ثالث بری می شود.

ماده سی - بیمه گر در حدودی که خسارات وارده را قبول یا پرداخت می کند در مقابل اشخاصی که مسئول وقوع حادثه یا خسارت هستند قائم مقام بیمه گذارخواهد بود واگر بیمه گذار اقدامی کند که منا فی با عقد مزبور باشد در مقابل بیمه گر مسئول شناخته می شود.

ماده سی ویک - در صورت توقف یا افلاس بیمه گر بیمه گذار حق فسخ قرار دادرا خواهد داشت.

ماده سی ودو- درصورت ور شکستگی بیمه گر بیمه گذاران نسبت به سایر طلبکاران حق تقدم دارند و بین معاملات مختلف بیمه در درجه اول حق تقدم با معاملات بیمه عمر است.

ماده سی وسه - بیمه گر نسبت به حق بیمه درقابل هر گونه طلبکاری بر مال بیمه شده حق تقدم دارد حتی اگر طلب سایرین به موجب سند رسمی باشد.

ماده سی و چهار - اگر در یک قرار داد بیمه موضوعات مختلفه بیمه شده باشد در صورت اثبات تقلب از طرف بیمه گذار نسبت به یکی ازآن موضوعات، بطلان نسبت به سایر موضوعات نیز سرایت کرده تمام قرار دادها باطل خواهد بود.

موضوعات مختلفه که در یک بیمه نامه ذکر می شود در حکم یک قرار داد محسوب است.

ماده سی و پنج - طرفین می توانند در قرار دادهای بیمه هر شرط دیگری بنمایند لیکن موعد مذکوره در ماده شانزده رانمی توانند تقلیل دهند ولی ممکن است موعد رابه رضایت یکدیگر تمدید کنند این قانون شامل قراردادهای گذشته بیمه نیز خواهد بود.

ماده سی و شش- مرور زمان دعاوی ناشی از بیمه دوسال است وابتدای آن از تاریخ وقوع حادثه منشا دعوی خواهد بود لکن دعاوی که قبل از اجرای این قانون در محاکم طرح شده باشد مشمول این ماده نخواهد بود.

 

فرستنده: بی تقصیر
منبع: بیمه مرکزی